Máy đo huyết áp đo sai số: 8 nguyên nhân thường gặp

Máy đo huyết áp cho kết quả chênh lệch nhiều giữa các lần đo chưa chắc đã bị hỏng. Tư thế ngồi, cách quấn vòng bít, thời điểm đo và tình trạng pin đều có thể làm chỉ số thay đổi. Trước khi nghi ngờ cảm biến hoặc hệ thống bơm xả, bạn nên kiểm tra những yếu tố đơn giản dưới đây.

Xem thêm kiến thức và các lỗi thường gặp về máy đo huyết áp để có thêm thông tin kiểm tra và bảo dưỡng thiết bị.

Thế nào là máy đo huyết áp có dấu hiệu sai số?

Huyết áp vốn thay đổi theo thời điểm, hoạt động thể chất và trạng thái tinh thần. Vì vậy, hai lần đo không hoàn toàn giống nhau là điều có thể xảy ra. Dấu hiệu đáng lưu ý là kết quả thay đổi bất thường dù người đo đã nghỉ ngơi, giữ nguyên tư thế và đo lại đúng cách; máy thường xuyên báo lỗi; vòng bít bơm quá lâu; hoặc chỉ số khác xa khi đối chiếu với một thiết bị tin cậy.

Không nên kết luận máy hỏng chỉ dựa trên một lần đo. Hãy thực hiện lại trong điều kiện ổn định và ghi lại kết quả để so sánh.

8 nguyên nhân khiến máy đo huyết áp đo sai số

1. Đo ngay sau khi vận động hoặc vừa uống cà phê

Đi bộ nhanh, leo cầu thang, hút thuốc, uống cà phê hoặc vừa ăn no đều có thể ảnh hưởng đến chỉ số. Người đo nên ngồi nghỉ yên khoảng 5 phút trước khi bắt đầu. Trong lúc đo, không nói chuyện, không cử động và không xem nội dung gây căng thẳng.

2. Tư thế ngồi chưa đúng

Lưng không được tựa, hai chân bắt chéo, bàn chân không chạm sàn hoặc cánh tay không được đỡ đều có thể làm kết quả thiếu ổn định. Nên ngồi thẳng, tựa lưng, đặt hai bàn chân trên sàn và để cánh tay thư giãn trên mặt phẳng.

3. Vòng bít đặt sai vị trí

Vòng bít nên quấn trên da trần, không quấn ngoài lớp áo dày. Mép dưới vòng bít thường nằm phía trên nếp khuỷu tay theo hướng dẫn của nhà sản xuất, còn ống dẫn khí cần đặt đúng chiều. Quấn quá lỏng khiến vòng bít dịch chuyển; quấn quá chặt có thể gây khó chịu và ảnh hưởng phép đo.

4. Kích thước vòng bít không phù hợp

Vòng bít quá nhỏ hoặc quá lớn so với chu vi cánh tay có thể tạo sai lệch. Hãy kiểm tra vạch giới hạn in trên vòng bít hoặc tài liệu đi kèm máy. Với người có bắp tay lớn hoặc nhỏ hơn thông thường, có thể cần loại vòng bít đúng kích cỡ.

5. Cánh tay không ngang mức tim

Nếu cánh tay buông thấp hoặc đưa lên quá cao, kết quả có thể thay đổi. Cách đơn giản là đặt cẳng tay lên bàn hoặc kê một chiếc gối để phần vòng bít ở gần mức tim, đồng thời thả lỏng bàn tay.

6. Pin yếu hoặc nguồn điện không ổn định

Pin gần hết có thể khiến máy bơm chậm, màn hình chập chờn hoặc quá trình đo bị gián đoạn. Nên thay đồng thời cả bộ pin mới, đúng chủng loại và đúng cực. Nếu dùng bộ đổi nguồn, chỉ sử dụng loại phù hợp theo hướng dẫn của máy; không tự thử adapter khác điện áp.

7. Vòng bít hoặc ống dẫn khí bị rò

Ống bị gập, nứt, lỏng tại đầu nối hoặc vòng bít xuống cấp sẽ làm áp suất không được duy trì đúng. Dấu hiệu thường gặp là máy bơm lâu, bơm lại nhiều lần, xả bất thường hoặc báo lỗi. Có thể quan sát toàn bộ ống và cắm lại đầu nối, nhưng không nên tự dán hoặc bịt đường khí nếu chưa xác định đúng vị trí hở.

8. Hệ thống bơm, van xả hoặc cảm biến có vấn đề

Khi thao tác đo đã đúng mà kết quả vẫn bất thường, nguyên nhân có thể nằm ở bơm, van xả, cảm biến áp suất, giắc nối hoặc mạch nguồn. Đây là nhóm lỗi cần kiểm tra kỹ thuật vì việc tháo máy thiếu dụng cụ có thể làm hỏng ống khí nhỏ, vòng đệm hoặc sai lệch hệ thống đo.

Cách kiểm tra máy tại nhà

1. Đặt máy trên mặt phẳng ổn định và kiểm tra màn hình, pin, đầu cắm ống khí.
2. Ngồi nghỉ ít nhất 5 phút trong không gian yên tĩnh.
3. Quấn vòng bít trên cánh tay trần, đúng chiều và vừa khít.
4. Đỡ cánh tay ngang mức tim, không nói chuyện trong khi máy chạy.
5. Đo hai lần, cách nhau khoảng 1 phút, rồi ghi lại kết quả thay vì chỉ nhớ số.
6. Lặp lại vào cùng khung giờ trong vài ngày nếu cần theo dõi xu hướng.

Nếu muốn đối chiếu, hãy mang chính máy và vòng bít đến cơ sở y tế hoặc điểm kỹ thuật phù hợp. Hai máy khác nhau có thể không cho con số giống hệt; việc so sánh cần được thực hiện trong điều kiện tương đương và gần nhau về thời gian.

Khi nào không nên tự tháo máy?

Không nên tự mở vỏ khi máy còn bảo hành, có mùi khét, từng vào nước, bơm liên tục không xả, nguồn chập chờn hoặc kết quả sai lệch lặp lại dù đã thay pin và đo đúng tư thế. Bên trong có các đường khí nhỏ và cảm biến nhạy; tháo lắp sai có thể phát sinh thêm lỗi.

ihat có thể hỗ trợ kiểm tra tình trạng nguồn, bơm, van, vòng bít và đường khí để xác định nguyên nhân trước khi sửa. Việc chẩn đoán nên dựa trên biểu hiện thực tế của từng máy, không thay linh kiện chỉ vì kết quả của một lần đo.

Cách bảo quản để kết quả ổn định hơn

• Cuộn ống khí nhẹ nhàng, không gập sát đầu nối.
• Giữ vòng bít khô sạch, không giặt hoặc ngâm nếu nhà sản xuất không cho phép.
• Cất máy ở nơi khô ráo, tránh nhiệt cao, bụi và ánh nắng trực tiếp.
• Tháo pin nếu không sử dụng trong thời gian dài để hạn chế chảy pin.
• Không làm rơi máy hoặc đặt vật nặng lên vòng bít và ống dẫn.

Câu hỏi thường gặp

Đo liên tiếp mỗi lần một kết quả có bình thường không?

Một mức chênh nhất định có thể xuất hiện do huyết áp thay đổi tự nhiên, nhịp thở, cử động hoặc thời gian nghỉ. Hãy đo đúng tư thế, chờ khoảng 1 phút giữa các lần và xem xu hướng của nhiều lần đo.

Có nên đo ở cả hai tay không?

Khi bắt đầu theo dõi, bạn có thể hỏi nhân viên y tế về việc đo hai tay để chọn bên phù hợp cho các lần sau. Khi theo dõi hằng ngày, nên dùng nhất quán một tay và cùng điều kiện đo.

Máy báo lỗi có nghĩa là cảm biến đã hỏng?

Không nhất thiết. Máy có thể báo lỗi do người đo cử động, vòng bít lỏng, ống gập, đầu nối chưa chặt hoặc pin yếu. Nếu lỗi lặp lại sau khi đã kiểm tra các yếu tố này, máy nên được chẩn đoán kỹ thuật.

Kết quả tại nhà khác ở phòng khám phải làm sao?

Thời điểm, trạng thái lo lắng, tư thế và thiết bị đều có thể tạo khác biệt. Hãy ghi lại các lần đo tại nhà và trao đổi với bác sĩ hoặc nhân viên y tế. Không tự thay đổi thuốc dựa trên một chỉ số đơn lẻ.

Bài viết liên quan: Đo huyết áp thế nào để kết quả chính xác? Hướng dẫn đúng chuẩn tại nhà